ข้อมูล (Data) : การจำแนกประเภทข้อมูล

การจำแนกประเภทข้อมูลมีหลายแบบ ในที่นี้จะกล่าวถึงการจำแนกประเภทข้อมูลตามแหล่งที่มา ซึ่งมี 2 ประเภท คือ ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary data) และข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary data)

ข้อมูลปฐมภูมิ เป็นข้อมูลที่ผู้ใช้เป็นผู้ทำการเก็บข้อมูลด้วยตนเองด้วยวิธีต่างๆ เช่น การสัมภาษณ์ การทดลอง การสังเกตการณ์ เป็นการเก็บข้อมูลในภาคสนาม ข้อมูลปฐมภูมิเป็นข้อมูลที่เชื่อถือได้ที่สุด มีรายละเอียดตามวัตถุประสงค์ของผู้เก็บและผู้ใช้ข้อมูล แต่การได้มาของข้อมูลปฐมภูมิมีค่าใช้จ่ายสูง และใช้เวลา

ข้อมูลทุติยภูมิ เป็นข้อมูลที่ผู้ใช้ไม่ได้เก็บรวบรวมเอง แต่เอามาจากผู้อื่นหรือหน่วยงานอื่นทำไว้แล้ว เช่นรายงาน หนังสือพิมพ์ วารสาร สถิติ งานวิจัยที่พิมพ์แล้วหรือยังไม่ได้พิมพ์ ดังนั้นข้อมูลทุติยภูมิอาจมีรายละเอียดไม่เพียงพอ และอาจมีข้อผิดพลาดหรือคลาดเคลื่อนที่ไม่ตรงกับความต้องการของผู้ใช้ และผู้นำมาใช้มักไม่ทราบข้อผิดพลาดดังกล่าว ทำให้การสรุปผลผิดพลาดได้ ดังนั้นผู้นำข้อมูลทุติยภูมิมาใช้ควรตรวจสอบคุณภาพข้อมูลก่อนที่จะนำไปวิเคราะห์ อย่างไรก็ตามการนำเอาข้อมูลทุติยภูมิมาใช้มีค่าใช้จ่ายน้อยและประหยัดเวลากว่าการนำข้อมูลปฐมภูมิมาใช้ค่อนข้างมาก

ที่มา : ตำราเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศศาสตร์