ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศได้มีการพัฒนาให้มีสมรรถนะมากยิ่งขึ้น ทั้งในด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ปัจจุบันมีหลายหน่วยงานได้นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศมาใช้เป็นเครื่องมือ ทำหน้าที่จัดเก็บ จัดการ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีความซับซ้อนไปตามสภาพพื้นที่และมีจำนวนหรือปริมาณข้อมูลมาก โดยจัดเก็บไว้เป็นระบบหรือเก็บไว้ในรูปแบบฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ (ทั้งข้อมูลแผนที่และคุณสมบัติที่เกี่ยวข้อง) เฉพาะด้าน ข้อมูลประเภทเดียวกันก็ได้จัดเก็บไว้ในกลุ่มเดียวกัน แต่การจัดเก็บฐานข้อมูลยังคงเป็นการจัดเก็บแบบแยกส่วน หมายความว่า แต่ละหน่วยงานต่างจัดเก็บกันเอง ถึงแม้ว่าจะอยู่ในกรมกองเดียวกันก็ตาม สิ่งที่กระทำได้ คือ การสำเนาข้อมูลให้กับหน่วยงานที่ต้องการ หรืออาจจะเชื่อมต่อระหว่างหน่วยงานโดยระบบ Local Area Network (LAN) แต่มีข้อจำกัดที่ต้องเป็นหน่วยงานใกล้กันหรือภายในตึกเดียวกัน ข้อมูลบางประเภทจำเป็นที่จะต้องให้หน่วยงานในพื้นที่ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลได้ใช้หรือปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันตามการเปลี่ยนแปลงข้อมูลและเวลา ในลักษณะนี้ยังไม่สามารถกระทำได้ ฉะนั้นการเข้าถึงข้อมูลแบบเวลาจริงจึงมีความจำเป็นมาก ทั้งยังช่วยลดต้นทุนการจัดเก็บข้อมูล และยังได้ข้อมูลที่เป็นปัจจุบันตลอดเวลา ปัจจุบันการพัฒนาเครือข่ายผ่านอินเทอร์เน็ต …

การประยุกต์เพื่อสาธารณูปโภค

การพัฒนาฐานข้อมูลเชิงแผนที่ระบบส่งไฟฟ้า โดยใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ผ่านระบบอินทราเน็ตของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย งานระบบส่งไฟฟ้าของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย มีองค์ประกอบหลัก 3 ส่วน คือ 1) สายส่งไฟฟ้า (Transmission Line) 2) เสาไฟฟ้า (Tower) และ 3) สถานีไฟฟ้า (Substation) การปฏิบัติงานเพื่อบำรุงรักษาระบบ จำเป็นต้องใช้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก ดังนั้นหากนำข้อมูลดังกล่าวมาจัดเก็บในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์จะทำให้มีความสะดวกและรวดเร็วขึ้นในการสืบค้น แสดงผลข้อมูล สะดวกต่อการปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัย และสามารถพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ใช้งานเฉพาะทางได้ ข้อมูลนำเข้า 1) ข้อมูลระบบส่ง เช่น ตำแหน่งเสาไฟฟ้า แนวสายส่งไฟฟ้า …

การจัดการชายฝั่งทะเล

การติดตามการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ของป่าชายเลนในลุ่มน้ำปากพนังด้วยข้อมูลดาวเทียม LANDSAT 5 TM และระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ Assessment of Mangrove Spatial Change Using LANDSAT 5 TM data and GIS in Pakphanang Basin ภาคใต้ของประเทศไทยมีพื้นที่ป่าชายเลนเหลืออยู่มากที่สุด แต่หลายปีที่ผ่านมาได้มีการทำลายป่าชายเลนลงเป็นจำนวนมาก ทำให้ต้องมีการฟื้นฟูพื้นที่ป่าชายเลนให้กลับมามากขึ้น จึงจำเป็นต้องทำการศึกษาสภาพความเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ วัตถุประสงค์ 1) ใช้เทคโนโลยีข้อมูลจากดาวเทียมและระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ติดตามการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ของป่าชายเลนในลุ่มน้ำปากพนัง 2) ใช้เป็นแนวทางในการจัดระบบการใช้ที่ดินที่เหมาะสมของพื้นที่ …

แผนที่จัดเก็บภาษี

การจัดเก็บภาษีบำรุงท้องที่โดยใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ การจัดเก็บภาษีท้องถิ่น ยังไม่ได้พัฒนาให้สามารถจัดเก็บได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างครบถ้วนเนื่องจากบุคลากรยังขาดความรู้ความเข้าใจในขั้นตอน วิธีการการจัดเก็บภาษี และขาดเครื่องมืออุปกรณ์ที่ใช้ในการตรวจสอบเร่งรัดการจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่น โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับภาษีโรงเรือนและที่ดิน ภาษีบำรุงท้องที่ ภาษีป้ายและทะเบียนทรัพย์สิน วัตถุประสงค์ : นำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศมาใช้จัดทำระบบแผนที่ภาษี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษี การจัดทำระบบแผนที่ภาษี 1) รวบรวมข้อมูลจากเอกสาร 2) สำรวจข้อมูลภาคสนาม เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องทันสมัย 3) นำเข้าข้อมูลสู่ระบบเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ ทั้งข้อมูลเชิงพื้นที่ และข้อมูลเชิงพิกัดได้แก่ พื้นที่แปลงที่ดิน โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง และตำแหน่งที่ตั้งป้าย ขอบเขตการปกครอง เส้นทางคมนาคม ประเภทการใช้ที่ดิน และแหล่งน้ำ เป็นต้น …

การศึกษาด้านโรคระบาด: โรคไข้หวัดนก

งานศึกษาด้านการระบาดของโรคไข้หวัดนก ดังที่ทราบกันดีว่าในช่วงปี พ.ศ. 2546-2547 ประเทศในแถบเอเชียร่วม 10 ประเทศ (เวียดนาม จีน อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เกาหลี ลาว มาเลเซีย ไทย ปากีสถาน และกัมพูชา) ได้เกิดวิกฤตการณ์การระบาดของโรคไข้หวัดนกซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชน และระบบเศรษฐกิจ การระบาดเกิดจากนกที่ติดเชื้ออพยพเข้ามาในพื้นที่ และแพร่กระจายเชื้อโรคสู่สัตว์ปีกที่เป็นสัตว์เศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว ในขณะที่ประเทศในภูมิภาคดังกล่าวยังไม่คุ้นเคยกับโรคนี้มาก่อนการควบคุมและป้องกันจึงกระทำได้ล่าช้า อย่างไรก็ตามภายหลังพ้นวิกฤตการณ์นี้ นานาประเทศได้ให้ความสำคัญกับโรคนี้มากขึ้นได้มีการผลิตวัคซีน หาแนวทางการป้องกัน และมาตรการกำจัดสัตว์ปีกที่เหมาะสมมาใช้ในการควบคุมโรคที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้มีการแสดงผลการระบาดที่เกิดใน พ.ศ. 2546 ดังงานวิจัยของ Tiensin, …

การศึกษาด้านโรคระบาด: โรคฉี่หนู

งานวิจัยของ Moukomla, S. et al (2007) ได้ทำการศึกษาพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคฉี่หนู ในจังหวัดนครราชสีมา โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ขั้นตอน คือ การสำรวจด้านพิษวิทยา ออกสำรวจภูมิประเทศ และการพัฒนาแบบจำลอง ใช้ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม IKONOS ในการจัดทำแผนที่พื้นที่ได้รับผลกระทบระดับหมู่บ้าน และใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์กับระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก จัดเตรียมชั้นข้อมูล และประเมินปัจจัยเชิงพื้นที่ที่เกี่ยวข้องวิเคราะห์ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคฉี่หนูจากแบบจำลองด้านสิ่งแวดล้อม ดังสมการที่ 1 แสดงผลการศึกษาดังภาพ และแบ่งระดับการเกิดโรคฉี่หนูออกเป็น 5 ระดับ คือ เสี่ยงสูงมาก (Very …

การใช้งานเพื่อวางแผนด้านสาธารณสุข

ปัจจุบันระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ได้กลายเป็นที่รู้จักกันมากขึ้น ทำให้มีการศึกษาที่แตกต่างกันออกไปหลายแขนง สำหรับงานด้านระบาดวิทยาถือเป็นอีกศาสตร์หนึ่งที่เริ่มมีการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เข้ามาประยุกต์ใช้ในการศึกษา เนื่องจากโปรแกรมทางด้านสารสนเทศได้ปรับปรุงให้มีฟังก์ชันช่วยในการทำงานและวิเคราะห์ที่เหมาะกับศาสตร์ที่แตกต่างกันออกไป การวิเคราะห์ด้านระบาดวิทยาส่วนใหญ่นิยมศึกษาการกระจายตัว ความหนาแน่นแนวโน้มการแพร่กระจายของโรค เพื่อนำมาใช้ในการกำหนดพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค และควบคุมมิให้มีการแพร่ขยายต่อไป ตัวอย่างของการศึกษาด้านนี้ ดังเช่น การศึกษาการกระจายตัวของโรคพยาธิใบไม้ในตับ การวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงต่อการระบาดของโรคไข้หวัดนก โรคไข้มาลาเรีย โรคฉี่หนู และอื่นๆ งานด้านสาธารณสุขกับระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ได้แก่ การศึกษาของ Prathmchai, K.(2004) ได้ประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ในการวางแผนด้าน Healthcare ในประเทศลาวเนื่องจากพื้นที่บางส่วนของประเทศลาวยังคงประสบปัญหาความขาดแคลนของบริการสาธาณสุขเนื่องจากข้อจำกัดหลายประการในการเข้าถึงสถานที่ผู้ศึกษาจึงพยายามพัฒนาระบบฐานข้อมูลสารสนเทศ สำหรับการวางแผนให้บริการด้านสาธารณสุขแก่ประชาชนในพื้นที่เข้าถึงยากในจังหวัดSavanakhet ทำการศึกษาโดยรวบรวมข้อมูลที่จำเป็น เช่น ข้อมูลตำแหน่งโรงพยาบาล พื้นที่ให้บริการ ความสามารถในการให้บริการ สิ่งอำนวยความสะดวก …

การประยุกต์ใช้เพื่อติดตามพายุไต้ฝุ่นในประเทศไทย

ดังเช่น ผลการศึกษาของ Prukpitikul, S., Buakaew, V., and Kesdech W. (2006) ได้ติดตามการเคลื่อนตัวของพายุไต้ฝุ่น 3 ลูก คือ Linda, Muifa and Tropical storm washi โดยผสมผสานการใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ กับข้อมูลการศึกษาสิ่งแวดล้อมทางทะเล แสดงดังภาพ

กษัยการของดิน

ศูนย์ภูมิสารสนเทศเพื่อการพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ทำการศึกษาพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดการชะล้างพังทลายของดินในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิเคราะห์ดัดแปลงจากสมการการสูญเสียดิน (USLE) A = RKLSCP โดยที่ A = การสูญเสียดิน (ตัน/เฮกแตร์/ปี) R = ปัจจัยการชะล้างพังทลายของฝน K = ปัจจัยความคงทนต่อการถูกชะล้างพังทลายของดิน LS = ปัจจัยความลาดชัน และความยาวของความลาดชัน C = ปัจจัยพืชพรรณที่ปกคลุมดิน P = ปัจจัยการป้องกันการพังทลายของดิน กำหนดคุณลักษณะปัจจัยแต่ละชนิดในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์อันประกอบด้วย …