Art of Earth : Banks Peninsula

  Banks Peninsula การแสดงภาพจากมุมสูงของคาบสมุทรแบงค์ ในประเทศนิวซีแลนด์ ได้จากการถ่ายภาพของดาวเทียมแลนด์แซท 8 เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2558 ทั้งนี้ ภาพแสดงจากตะวันออกไปตะวันตก สำหรับความสูงใช้ขยายไปอีกสามเท่าคาบสมุทรแห่งนี้ เกิดจากยุคไมโอซีนกว่า 1.1 ล้านปี มาแล้ว คาบสมุทรแบงค์จะหันหน้าเข้าทางทิศตะวันออกของเกาะใต้ในนิวซีแลนด์ ห่างจากนครไครสเซิรช เมืองที่ใหญ่ที่สุดในเกาะใต้ ประมาณ 80 กิโลเมตร สัณฐานทางธรณีวิทยา เกิดจากการรวมตัวของน้ำทะเล ซึ่งล้ำเข้าไปในปล่องภูเขาไฟลิตเทลทตัน ในฝั่งตะวัออก และ ภูเขาไฟ …

Art of Earth : The Prince Regent River

  The Prince Regent River  แม่น้ำพรินซ์รีเจนท์ เกิดจากการรวมตัวกันของลำน้ำสาขา 4 สาย ตั้งอยู่ทางตะวันตกของประเทศออสเตรเลีย มีความยาวทั้งสิ้น 106 กิโลเมตร ลักษณะของทางน้ำเป็นเส้นตรงแปลกตาเนื่องจากกายภาพการไหลของน้ำได้ตัดผ่านชั้นหินทรายและแนวรอยเลื่อยมาเป็นระยะเวลานาน โดยมีทิศทางการไหลจากทิศตะวันออกเฉียงใต้ค่อนไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือลงสู่ที่ราบลุ่มจอร์จ ผ่านอ่าวฮันโนเวอร์ และออกสู่มหาสมุทรอินเดีย ด้วยโครงสร้างธรณีวิทยาของพื้นที่จึงทำให้เกิดลักษณะของหน้าผาสูงชันและน้ำตกที่สวยงาม ทั้งนี้ ชื่อของแม่น้ำพรินซ์รีเจนท์ ถูกตั้งขึ้นโดยนักสำรวจฟิลลิปส์ ปาร์คเกอร์ คิง (Phillip Parker King) ในปี ค.ศ. 1820 The …

เขื่อนลำปาว

เขื่อนลำปาวป็นโครงการชล ประทานขนาดใหญ่ในภาคตะวันนออกเฉียงเหนือที่สร้างปิดลำน้ำปาว ซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำชี และห้วยยางโดยก่อสร้างที่เขตติดต่อระหว่าง อ.สหัสขันธ์ อ.เมือง และอ.ยางตลาด จ.กาฬสินธุ์ เป็นเขื่อนดินที่มีขนาดยาวที่สุดในประเทศคือ 7,800เมตร มีความสูงของสันเขื่อน 33 มตร เก็บกักน้ำได้ 1,430ล้านลุกบาศก์เมตร เริ่มก่อสร้างเมื่อพ.ศ. 2506 เสร็จเรียบร้อยใน พ.ศ. 2511 เหตุที่สร้างเขื่อนเก็บกักน้ำกั้นลำปาว เนื่องจากฝนในลุ่มน้ำนี้มีน้อย แต่ในช่วงฤดูฝนจะมีฝนตกหนักทำให้เกิดอุทกภัยในที่ราบลุ่มระหว่างลำปาวกับลำพานทำให้เสียหายแก่การเพาะปลูกอย่างมาก ประโชน์ที่ได้จากการสร้างเขื่อนใช้สำหรับการเพาะปลูกในฤดูฝน 314,300 ไร่ และในฤดูแล้งประมาณ 200,000 ไร่ รวมทั้งช่วยบรรเทาอุทกภัยในที่ราบลุ่มสองฝั่งลำปาวกับบางส่วนของลุ่มน้ำชีให้ลดลง

หนองทะเลสองห้อง Nong Thale Song Hong

หนองทะเลสองห้อง เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติอยู่ใน อ.ห้วยยอด จ.ตรัง ในภาพจากดาวเทียมโดยรอบหนองทะเลสองห้องเห็นเป็นเนินเขาตะปุ่มตะป่ำ และเนินเขาโดดจำนวนมาก ลักษณะเช่นนี้ส่วนมากแสดงถึงบริเวณหินปูนที่น่าสังเกตอีกอย่างคือ ในบริเวณนี้มีลำน้ำอยู่น้อยมาก ทั้งๆที่ จ.ตรังอยู่ในภาคใต้อยู่ในเขตที่ฝนชุกควรจะมีลำน้ำซึ่งเป็นเส้นทางระบายน้ำจำนวนมาก ดังนั้นสภาพที่มีเส้นทางระบายน้ำจำนวนน้อยในเขตที่ฝนชุกจะเป็นข้อสันนิษฐานได้อีกอย่างหนึ่งว่า บริเวณนี้น่าจะเป็นหินปูน เพราะบริเวณหินปูนจะมีโพรงภายในหินซึ่งรองรับอยู่ชั้นล่างจำนวนมากเนื่องจากหินปูนถูกน้ำที่มีคาร์บอนไดออกไซด์ปนอยู่ มีคุณสมบัติเป็นกรดอ่อนๆ ละลายหินปูนให้เกิดเป็นช่องโพรง ทำให้บริเวณหินปูนมีระบบการระบายน้ำใต้ดิน จึงเห็นลำน้ำที่มีจำนวนน้อยจากภาพถ่ายดาวเทียม ธรณีสัณฐานของหนองทะเลสองห้อง เกิดโพรงขนาดใหญ่หรือถ้ำขนาดใหญ่ในหินปูนซึ่งอยู่ใต้ผิวดิน เมื่อน้ำละลายหินปูนจะขยายโพรงหินให้กว้างเรื่อยๆ ทำให้เพดานโพรงหินซึ่งอยู่ใต้ผิวดินบางลงจนไม่สามารถรับน้ำหนักข้างบนไว้ได้ เพดานโพรงหินจึงยุบพังลงซึ่งเรียนว่า “หุบยุบ” หรือหลุมยุบเชื่อมต่อขนาดใหญ่สำหรับธรณีของหนองทะเลสองห้องนั้น เนื่องจากมีโพรงหินปูนขนาดใหญ่สองโพรงเรียงกันอยู่ตามแนวระบายน้ำใต้ดิน แต่ช่วงที่เชื่อมต่อทั้งสองโพรงมีขนาดไม่กว้างใหญ่ เมื่อเพดานของในแนวนี้ยุบลง จิงเกิดเป็นหลุมสองหลุมขนาดใหญ่เชื่อมต่อด้วยช่องแคบๆเป็นลักษณะสองห้อง เนื่องจากบริเวณนี้มีระดับน้ำใต้ดินสูงจึงมีน้ำขังเป็นหนองตลอดปี และหนองมีขนาดก้างกว้างประมาณ …

สองเยาวชนไทยกับแรงบันดาลใจสู่อวกาศ

อวกาศ เป็นเรื่องที่ไม่ไกลตัวอีกต่อไป” เป็นประโยคที่วันนี้ประเทศไทยเริ่มเห็นภาพชัดมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเยาวชนรุ่นใหม่ที่ปัจจุบันมีโอกาสที่จะมีส่วนร่วมกับกิจกรรมอวกาศมากมาย ภายใต้การสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐ

บึงละหาน จังหวัดชัยภูมิ

  ข้อมูลจากดาวเทียมไทยโชต รายละเอียดภาพ 2 เมตร บึงละหาน เป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 3 ของประเทศไทย มีเนื้อที่ 29.09 ตารางกิโลเมตร หรือ 18,181 ไร่ สูงจากระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ย 190 เมตร ครอบคลุมพื้นที่ 4 ตำบลในอำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ ตำบลละหาน ตำบลหนองบัวใหญ่ ตำบลหนองบัวบาน ตำบลลุ่มลำชี  โดยพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณตำบลละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ

ภูด่านอีป้อง จังหวัดชัยภูมิ (Phu Dan I Pong)

ภูด่านอีป้อง เป็นภูเขาท่ามกลางที่ราบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วางตัวอยู่ทางทิศใต้ของภูกระดึง และอยู่ทางทิศตะวันตกของภูเวียง ยอดสูงกว่าระดับทะเลปานกลาง 1,271 เมตร หรือสูงกว่าทีราบโดยรอบประมาณ 700 เมตรทางด้านตะวันออก และประมาณ 400 เมตรทางด้านตะวันตก ข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมไทยโชติ ปรากฏภูด่านอีป้องเป็นเนินยอดป้าน คลุมบริเวณประมาณ 4.5 ตารางกิโลเมตร มีทิวเขาและทางน้ำเป็นวงโอบล้อมหลายชั้น เป็นแบบรูปทางน้ำวงแหวนห้วยสนามทรายทางด้านเหนือและห้วยตูบกบทางด้านใต้ เมื่อรวมกันแล้วไหลลงน้ำเชิญและห้วยน้ำสุด้านทิศตะวันออก ส่วนบริเวณด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้มีแม่น้ำพรมใหญ่ไหลผ่าน ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของเขื่อนจุฬาภรณ์หรือเขื่อนน้ำพรม ที่มาภาพ: http://thebritishgeographer.weebly.com ธรณีสัณฐานของภูด่านอีป้องเป็นเนินยอดป้าน (Butte) เกิดจากการกร่อนของชั้นหินที่มีความแข็งแกร่งต่างกัน เหลือไว้แต่ชั้นหินที่มีความแข็งกว่า กลายเป็นเนินยอดป้าน …

น้ำครก จังหวัดน่าน (Oxbow Lake)

  ข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมไทยโชต ครอบคลุมพื้นที่บริเวณแม่น้ำน่านที่ อ.สา จ.น่าน แม่น้ำน่านไหลจากเหนือลงใต้ มีแม่น้ำสาไหลจากตะวันตกมารวมกับแม่น้ำน่านที่ อ.สา แม่น้ำน่านไหลผ่านแอ่งที่ราบในหุบเขา จ.น่าน  ซึ่งมีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบตะกอนน้ำพาเป็นระดับขั้นบันได จัดเป็นธรณีสัณฐานแบบลานตะพักลำน้ำ บริเวณที่ราบน้ำท่วมถึงของแม่น้ำน่านในปัจจุบัน มีขอบเขตเห็นได้ในภาพถ่ายจากดาวเทียมมีความกว้างประมาณ 2-3 กิโลเมตร บริเวณที่ราบน้ำท่วมถึงนี้เกิดจากการทำงานของแม่น้ำน่านในแนวราบโดยการกวัดแกว่งและเปลี่ยนทางเดินของแม่น้ำ เรียกว่า “ทางน้ำโค้งตวัด” ส่วนของแม่น้ำที่ถูกตัดขาดเนื่องจากแม่น้ำเปลี่ยนทางเดิน กลายเป็นหนองน้ำมีรูปร่างโค้งงอตามสภาพของน้ำเดิม จัดเป็นธรณีสัณฐาน “ทะเลสาบรูปแอก” ในภาพบางแห่งยังมีน้ำขัง บางแห่งมีพืชน้ำขึ้น และบางแห่งตื้นเขินใช้ทำนา ธรณีสัณฐานทะเลสาบรูปแอกนี้คนท้องถิ่นใน อำเภอสา เรียกว่า “นํ้าครก” …

ช่องสามหมอ จังหวัดชัยภูมิ (Chong Sam Mo)

ทิวเขาบางทิวมีรอยขาดจากกันเป็นช่วง เป็นลักษณะธรณีสัณฐานที่น่าสนใจ เพราะบริเวณเช่นนี้มักใช้เป็นเส้นทางคมนาคม ลักษณะธรณีสัณฐานที่เป็นช่องเขาขาดมี 2 ลักษณะคือ ช่องเขาขาดที่ไม่มีลำน้ำไหลผ่านเรียกว่า “กิ่วลม” ซึ่งมีอยู่หลายแห่งโดยเฉพาะบนทิวเขาพนมดงรัก เช่น ช่องอานม้า ช่องโอบก ช่องจอม เป็นต้น ช่องเหล่านี้เป็นเส้นทางสะดวกจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างไปยังกัมพูชา ส่วนอีกลักษณะหนึ่งเป็นช่องเขาขาดที่มีลำน้ำไหลผ่านเรียกว่า “กิ่วน้ำ (water gap)” มีลำน้ำไหลตัดผ่านทิวเขาอย่างชัดเจน การเกิดกิ่วลมและกิ่วน้ำมีทฤษฎีทางธรณีสัณฐานอธิบายกันไว้หลายทฤษฎี เช่น “การกัดกร่อนเข้าหากัน (headward erosion)” หมายถึง มีลำธารอยู่สองข้างของทิวเขากัดกร่อนจนมาพบกันตรงสันเขาและตัดสันทิวเขาจนเป็นช่อง อีกทฤษฎีหนึ่ง เรียกว่า “การซ้อนทับ …